ΛΕΊΨΑΝΑ ΑΡΧΑΙΟΥ ΝΑΟΥ ΚΑΙΛΑΊΡΕΙΑ ΠΟΥ ΕΠΙΡΙΟΝΕΙΣΤΗΝ ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΑΥΓΕΤΟΥ ̓Αγαπητὲ κ. Λάμπρου, Ὁ «Δαυλὸς» ἔ ἔχει ἀσχολη θεῖ πρῶτος χαὶ χατ ̓ ἐπανάληψιν μὲ τὴν Πυραμίδα τοῦ Ταὐγέτου (τεύχη 148, 149 156, 159). "Ἔτσι παίρνω τὸ θάρρος νὰ χαταθέσω καὶ τὴν προσωπική μου μαρτυρία, ποὺ προκύπτει ἀπὸ μιὰ πρόσφατη ἐπίσχεψή μου στὸν χῶρο αὐτό. Λίγο πρὶν τὴν εἴσοδο στὴν πόλη τῆς Σπάρτης ἀπὸ τὸ δρόμο Τριπόλεως- -Σπάρτης μπορεῖ νὰ δεῖ χανεὶς χαθαρὰ τὸ πυραμιδιχὸ σχῆμα τῆς δεύτερης κορυφῆς τοῦ Ταὐγέτου. “Ὅμως χαθαρότερα φαίνεται, ὅταν πηγαίνει πρὸς τὸ Ξηροκάμπι, ἕνα χωριὸ μετὰ τὴ Σπάρτη. Ἐκεῖ θρίσχεται κάτω σχεδὸν. ἀπὸ τὸν χῶνο τῆς χοθυφῆς καὶ ἀντικρύζει ἕνα ἰδιαίτερα ἐπιθλητικὸ θέαμα, ποὺ δὲν ἀφήνει ἀμφιόολίες ὅ ὅτι πρόχειται περὶ λαξευμένης πυραμίδας. Ἡ εἰκόνα ποὺ ἁπλώνεται στὰ μάτια τοῦ παρατηρητῆ θυμίζει τὴν γνωστὴ Πυραμίδα τῆς Γκίζας- ἀλλὰ σὲ μεγαλύτερο μέγεθος- νὰ στέχει πάνω στὸν Ταὔγετο. Ἡ πυραμίδα αὐτὴ ἀποτελεῖ τὴν ὑψηλότερη χορυφὴ τοῦ Ταὐγέτου μὲ 2.408 μ. ὑψόμετρο. Ὀνομάζεται Ταλετὸν ἀπὸ τῇ «μυθολογία» καὶ Προφήτης Ἤλιας σήμερα. Στοὺς ὁἀρχαίους χρόνους ὑπῆρχε ἐχεῖ ἱερὸ τοῦ θεοῦ ' Ηλίου, ὅπου συνήθιξαν νὰ θυσιάζουν λευκοὺς θόες ἢ λευχοὺς ὁ ἀμνούς, τοὺς ὁποίους ετέφεραν χυρίως ἀπὸ τὸν Πάρνωνα. Στὶς ἡμέρες μας λοιπὸν ἑχατοντάδες προσχυνητὲς χάθε χρόνο στις [9 ̓ ἰουλίου, παραμονὴ τῆς μνήμης τοῦ Προφήτη Ἠλία, ἀνεθαίνουν στὴν ἴδια χορυφή, γιὰ νὰ διανυχτερεύσουν, νὰ «λατρεύσουν» χαὶ νὰ «θυσιάσουν», ὅπως θὰ διηγηθῶ πιὸ κάτω. Θεωρώντας το σὰν πρόκληση ἀποφασίσαμε τὸ περασμένο καλοκαίρι ὁ ὁ σύζυγός μου, ἕνας λος μας κι ἐγὼ νὰ ἀνεθοῦμε στὴν χορυφὴ χαὶ νὰ θρεθοῦμε στὸν πανάρχαιο αὐτὸ ἱερὸ χῶρο. Ὑπάρχουν δύο θασικὲς διαδρομές, γιὰ νὰ φτάσει χανεὶς στὴν κορυφὴ τῆς πυραμίδας. Ἡ μία ἀπὸ τὴ Σπάρτη μέσω Παλαιοπαναγιᾶς, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ στὴ δορειοανατολιχὴ πλευρὰ καὶ ἡ ἄλλη ὁἀπὸ τὴν Καλαμάτα, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ στὴ νοτιοδυτικὴ πλευρὰ τῆς πυραμίδας, Φυσιχὰ οἱ ντόπιοι μποροῦν νὰ προσεγγίσουν ἀκολουθώντας καὶ ἄλλες τοπικὲς διαδρομὲς ὁ ἀπὸ τὰ γύρω χωριὰ τοῦ Ταὐγέτου. Ὁ δρόμος τῆς Παλαιοπαναγιᾶς εἰναι ἀσφαλτοστρωμένος σχεδὸν μέχρι τὴν θέση ́ Αγία Βαρθάρα, ἕνα μεγάλο πλάτωμα μὲ πλατάνια καὶ μιὰ θρύση, όπου ὁ ταξιδιώτης μπορεῖ νὰ καθίσει καὶ νὰ ξαποστάσει. ̓Απὸ τὴ θέση αὐτὴ ξεκινᾶ ἕνας πολὺ ἆ ἄσχημος ἀνηφοριχὸς καὶ ἑλικοειδῆς χωματόδρομος γιὰ 19 περίπου χιλιόμετρα μέχρι τὸ καταφύγιο. Ἡ διαδρομὴ λοιπὸν μπορεῖ νὰ συνεχισθεῖ γιὰ ὅσους ἐπιδαίνουν σὲ τραχτέρ, τζίπ, χάποιο ψηλὸ χαὶ δυνατὸ ὄχημα δ αθέτουν ζῷα, ἐκτὸς δέδαια ἂν ἔχουν πρόθεση γὰ περπατήσουν. Ὅμως ἀπὸ τὸ καταφύγιο καὶ μετά ἡ ἀνάδαση εἶναι δυνατὴ μόνο μὲ τὰ πόδια ἢ μὲ μουλάρι. Στὸ χαταφύγιο φτάσαμε ἀπόγευμα, ὅπου ἀφήσαμε το αὐτοχίνητο. Ἔμπειροι ὀρειδάτες, ποὺ “μᾶς ὑποδέχτηκαν, μᾶς ὑπέδειξαν νὰ ξεχινήσουμε τὸ γρηγορώτερο, ὥστε νὰ φτάσουμε στὴν χορυφή, πρὶν πέσει ὁ ἥλιος. Ξεχινήσαμε λοιπὸν νὰ ἀνεόαίνουμε μὲ τὰ πόδια ἐφοδιασμένοι μὲ ὑπνόσακκους καὶ 6ασικὲς προμή θειες. Κατὰ τὴν ἀνάδαση δὲν ὁἀντιμετωπίσαμε ἰδιαίτερα προθλήματα. Βέθαια χρειάστη χε πολλὲς φορὲς νὰ ἀναρριχη θοῦμε σὲ θράχους παὶ νὰ χάνουμε πολλὲς στάσεις. Συναντη θήχ αμε ἀρχετὲς φορὲς μὲ ἄλλους προσκυνητές. ἄνδρες, γυναῖχες, νέους, ἠλικιωμένους, μερικοὺς ἰδιαίτερα ἐ ἐξοικειωμένους μὲ τὴ διαδρομή, ὥστε νὰ μᾶς προσπερνοῦν χαὶ νὰ ἀπομαχρύνονται γρήγορα. Ἔπρεπε νὰ εἴμαστε σὲ ἑτοιμότητα, ὥστε νὰ ἀχολουθοῦμε τοὺς ὀρειθατικοὺς δεῖχτες, οἱ ὁποῖοι εἰναι τοποθετημένοι κατὰ μεγάλα διαστήματα καὶ σημαδεύουν τὴν χορυφή. Ἡ τραχύτητα τοῦ τοπίου καὶ τῶν καιρικῶν συνθηκῶν ἔχει καταστρέψει μερικοὺς ἀπ’ αὐτούς, ἔτσι ὑπάρχει πάντα ὁ χίνδυνος γιὰ χάποιον νὰ λοξοδρομή σει. ̓Αντιχρύζοντας τὴν πυραμίδα ὁἀπὸ τὸ χαταφύγιο ἔχει Χανεὶς τὴν ἐντύπωση ὅτι μπορεῖ νὰ ὑρίσχεται στὴν κορυφὴ σὲ μισὴ- μιὰ ὥρα. Ὅσο ὅ ὅμως ἀνεδαίναμε, τόσο ἔμοιαζε νὰ ἀπομακρύνεται. ̓Ανεδαίναμε γι δυόμισυ περίπου ώρες, ὅταν παρατηρήσαμε ἀριστερὰ στὸ μονοπάτι μας σὲ ἀπόσταση 20-25 μέτρων ἕνα ἄνοιγμα σὰν καταπακτὴ ἢ εἴσοδο διαμορφωμένη σὲ χεχλιμένο ἔδαφος, ὅ ὅμως: κόπωση τῆς στιγμῆς παὶ ἡ δυσχολία προσέγγισης μᾶς ἀπέτρεψαν ἀπὸ τὴν ἐξερεύνησή της. Βράχοι καὶ ἔδαφος ἐμπόδιξαν τὴν ἐπίσχεψή μας στὸ ἄνοιγμα αὐτό, ὅμως φαινόταν ὅτι εἶναι τεχνητὸ καὶ μὲ ἱκανὸ μέγεθος, ὥστε νὰ περνάει ἕνας ἄνδρας ὄρθιος. ̓Αργότερα, ὅταν ρωτήσαμε ντόπιους καὶ ὀρειθάτες, κανεὶς δὲν γνώριζε τί ἦταν καὶ ἂν ̓ὁδηγοῦσε χάπου. “Όταν συμπλη ρώσαμε τρεισήμισυ ὧρες ἀνάδασης, φτάσαμε σ ̓ ἕνα κακοτράχαλο σχεδὸν κάθετο μονοπάτι͵ ποὺ κατέληγε σ ̓ ἕνα στενὸ πέρασμα, ἕνα πέρασμα ποὺ θύμιζε πύλη σχηματισμένη ἀπὸ δύο θράχους δεξιὰ καὶ ἀριστερά. Τὴν πύλη αὐτὴ οἱ ντόπιοι τὴν ὀνομάζουν «Πόρτες». Αὐθόρμητα συμφωνήσαμε καὶ οἱ τρεῖς, ὅτι κάτι πρόχειται ν ̓ ΠΝ ὅτι χάτι σημαίνει αὐτὴ ἧ πύλη. Καὶ πράγματι, μόλις τὴν περάσαμε, μᾶς ὑποδέχτηχε ἕνας ἐντελῶς διαφορετικὸς τόπος. Πίσω μας ἔμεναν οἱ θράχοι χαὶ ἡ τραχύτητα. Ἐμπρός