ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
163ΙΟΥΛΙΟΣ 1995
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η παρασημαντική και η μουσική διδασκαλία — ΠΟΛΑΤΙΔΗΣ, Χ.
- Η καταγωγή της Βυζαντινής μουσικής από την αρχαία Ελληνική μουσική — ΣΤΑΘΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, Δ.
- Πανάρχαια εξάπλωση εκπολιτιστών Ελλήνων στον Ευρωπαϊκό βορρά — ΚΩΤΟΥΛΑΣ, Ι.
- Ελληνική επίδραση στου Κέλτες — ΤΣΑΜΑΛΗΣ, Ι.
Κείμενο φύλλου
ΔΗΜ.ΟΔ.ΣΤΑΘΑΚΟΠΟΥΔΛΟΣ
Ἢ καταγωγὴ τῆς θυξαντινῆς μουσικῆς
ἀπὸ τὴν ἀρχαία Ἑλληνικὴ μουσικὴ
ΑΝΤΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ͂ «.ΣΤ.ΒΑΣΔΕΚΗ
“Ὅταν τὸ 1993 ξεχίνησα ν ̓ἀναφέρομαι ἔ ἔστω καὶ περιλη πτικὰ στὴν ἑνιαία καὶ διαχρονική ὮΝ Ἐλληνικὴ
μουσική μας παράδοση, μὲ εἶχε ἀπασχολήσει χι ἐμένα ὁ ἴδιος προθληματισμὸς μὲ αὐτὸν τοῦ
κ. Σταύρου Βασδέκη («Δαυλός», τ. 161), δηλαδὴ τὸ ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναφέρομαι περισσότερο σὲ
τεχνικοὺς μουσικολογικοὺς ὅρους ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ κάνω μία προσέγγιση τοῦ ὅλου θέματος περισσότερο
ἱστοριχή, κοινωνιολογική, λαογραφικἡ καὶ τέλος μουσικολογικὴ οὕτως, ὥστε οἱ μὴ εἰδικοὶ
ἀναγνῶστες νὰ ἀντιληφθοῦν πληρέστερα καὶ ἀπὸ ἐλεγχόμενες πηγὲς (ἱστορικὴ θιθλιογραφία)
τοὺς ἰσχυρισμούς μου. Τελικῶς κατέληξα χι ἐγὼ σὲ μία σφαιρικότερη ἀναφορά/καταγραφή.
Τὸ κίνητρο γιὰ ν ̓ ἀσχοληθῶ μὲ μία τέτοιου εἴδους ἀρθρογραφία μοῦ ἐδόθη, ὅταν στὶς προσωπικές
μου ἔρευνες διεπίστωσα μία ἔντονη ἀντιπαλότητα μεταξὺ τῶν εἰδικῶν μουσικολόγων ἐρευνητῶν,
ὅπου οἱ μὲν ὑποστήριξαν τὴν ἀρχαία μουσικὴ καὶ οἱ δὲ τὴν ἐχχλησιαστικὴ θυζαντινή,
ἄλλοι τὸ δη μοτικὸ τραγούδι καὶ πολεμοῦσαν ὁ ὡς περιθωριαχὸ τὸ ρεμπέτικο, ἐνῶ οἱ «ρεμπετολόγοι»
σταματοῦσαν τὶς ἔρευνές τους στὶς ἀρχὲς τοῦ αἰῶνα μας. Τεραστία ἐ ἐντύπωση ἐπίσης μοῦ εἶχε κάνει
ὁ ἔντονος διαξιφισμὸς ποὺ εἶχε ἀρχίσει στὰ τέλη τοῦ περασμένου αἰῶνος μέσω τῶν ἐφημερίδων
«Ακρόπολις», «Ραμπαγᾶς», «Ἑστία», «Τὸ "Αστυ», «Ἐθνοφύλαξ», «Αὐγή», «Αἰὼν» κ.τ.λ. μεταξὺ
τῶν Ἰσιδώρου Σκυλίτση, ̓Αλεξάνδρου Καντακουζηνοῦ, Νικολάου Πολίτη, ̓Αγγέλου Βλάχου.
Βλάση Γαθριηλίδη, Κλεάνθη Τριανταφύλλου, Ἰωάννη Καμπούρογλου, Δροσίνη, Καμπᾶ, Παλαμᾶ
καὶ τόσων ἄλλων λογίων τῆς ἐποχῆς περὶ τῆς ἀρχαίας, θυζαντινῆς, δημοτικῆς, λαϊκῆς, ἄνατολίτικης
καὶ δυτικῆς μουσικῆς καὶ τῶν ἐπιρροῶν τους στὴν τότε σύγχρονη μουσικὴ καὶ πολιτιστική
ζωὴ τῆς Ἑλλάδος.
̓Απὸ ὅλα τ ̓ ἀνωτέρω ἐλάμθανα μὲν πάρα πολλὰ στοιχεῖα γιὰ τὶς ἔρευνές μου, πλην ὅμως δὲν διέ-
Ἢ παρασημαντική καὶ ἡ μουσικὴ διδασκαλία
̓Αγαπητὲ κ. Λάμπρου,
Μὲ ἀφορμὴ τὰ ἄρθρα στὸ τεῦχος [6] τοῦ «Δαυλοῦ» μὲ τίτλους «Περὶ ̓Ελληνικῆς
καὶ Βυζαντινῆς Μουσικῆς» καὶ «Η ἀπάρνη ση τῆς ἑλληνικῆς παγκόσμιας
μουσικῆς ὀρολογί ίας ἀπὸ τοὺς Ρωμιοὺς» τοῦ ἀγαπητοῦμου φίλου Σταύρου Βασδέκη
θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω τὶς προσωπικές μου ἐνστάσεις καὶ προδληματισμούς, πιστεύοντας
ὅτι θὰ συμδάλω στὸν γόνιμο καὶ ἐποικοδομητικὸ διάλογο ἐἐπὶ τοῦ θέματος, ποὺ
ἔχει ἀνοιχθῆ στὶς σελίδες τοῦ “Ελληνος «Δαυλοῦ». ̓Εκτὸς ἀπὸ τὰ διόλιογραφικὰ δεδομένα,
τὰ ὁποῖα χρησιμοποιῶ παρακάτω, παραθέτω καὶ ἐμπειρικὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα
προέρχονται καὶ ἀπὸ τὴν «κλασσικὴ» μουσική μου μόρφωση, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν ἐμπειοία
μου ὡς λαϊκοῦ (παραδοσιακοῦ) ὀργανοπαίκτη.
Ἢ πρώτη ἔνσταση ἀφορᾶ τὴν χρήση καθὼς καὶ τὴν χρησιμότητα τῆς μουσικῆς σημειογραφίας
ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα μέχρι σήμερα. Πράγματι ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα εἶναι
δεδομένη ἡ ἀδυναμία τῆς παρασημαντικῆς νὰ περιγράψει καὶ νὰ καθορίσει ἀπόλυτα τὸ
μουσικὸ κείμενο. Ο ̓Αριστόξενος (375/360 π.Χ.;) στὰ « Αρμονικὰ Στοιχεῖα», ΙΙ 29,
15 γράφει: «οὐ γὰρ ὅτι πέρας τῆς ἁρμονικῆς ἐπιστήμης ἐστὶν ἡ παρασημαντική» [γιατὶ
----- Ὁ»-