ΔΗΜ.ΟΔ.ΣΤΑΘΑΚΟΠΟΥΔΛΟΣ Ἢ καταγωγὴ τῆς θυξαντινῆς μουσικῆς ἀπὸ τὴν ἀρχαία Ἑλληνικὴ μουσικὴ ΑΝΤΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ͂ «.ΣΤ.ΒΑΣΔΕΚΗ “Ὅταν τὸ 1993 ξεχίνησα ν ᾿ἀναφέρομαι ἔ ἔστω καὶ περιλη πτικὰ στὴν ἑνιαία καὶ διαχρονική ὮΝ Ἐλλη- νικὴ μουσική µας παράδοση, μὲ εἶχε ἀπασχολήσει χι ἐμένα ὁ ἴδιος προθληματισμὸς μὲ αὐτὸν τοῦ κ. Σταύρου Βασδέκη («Δαυλός», τ. 161), δηλαδὴ τὸ ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναφέρομαι περισσότερο σὲ τεχνικοὺς μουσικολογικοὺς ὅρους ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ κάνω μία προσέγγιση τοῦ ὅλου θέματος περισ- σότερο ἱστοριχή, κοινωνιολογική, λαογραφικἡ καὶ τέλος μουσικολογικὴ οὕτως, ὥστε οἱ μὴ εἰδι- κοὶ ἀναγνῶστες νὰ ἀντιληφθοῦν πληρέστερα καὶ ἀπὸ ἐλεγχόμενες πηγὲς (ἱστορικὴ θιθλιογραφία) τοὺς ἰσχυρισμούς µου. Τελικῶς κατέληξα χι ἐγὼ σὲ μία σφαιρικότερη ἀναφορά/καταγραφή. Τὸ κίνητρο γιὰ ν᾿ ἀσχοληθῶ μὲ μία τέτοιου εἴδους ἀρθρογραφία μοῦ ἐδόθη, ὅταν στὶς προσω- πικές μου ἔρευνες διεπίστωσα µία ἔντονη ἀντιπαλότητα μεταξὺ τῶν εἰδικῶν μουσικολόγων ἐρευ- νητῶν, ὅπου οἱ μὲν ὑποστήριξαν τὴν ἀρχαία μουσικὴ καὶ οἱ δὲ τὴν ἐχχλησιαστικὴ θυζαντινή, ἄλλοι τὸ δη μοτικὸ τραγούδι καὶ πολεμοῦσαν ὁ ὡς περιθωριαχὸ τὸ ρεμπέτικο, ἐνῶ οἱ «ρεμπετολόγοι» σταματοῦσαν τὶς ἔρευνές τους στὶς ἀρχὲς τοῦ αἰῶνα μας. Τεραστία ἐ ἐντύπωση ἐπίσης μοῦ εἶχε κά- νει ὁ ἔντονος διαξιφισμὸς ποὺ εἶχε ἀρχίσει στὰ τέλη τοῦ περασμένου αἰῶνος µέσω τῶν ἐφημερί- δων «Ακρόπολις», «Ραμπαγᾶς», «Ἑστία», «Τὸ "Αστυ», «Ἐθνοφύλαξ», «Αὐγή», «Αἰὼν» κ.τ.λ. µε- ταξὺ τῶν Ἰσιδώρου Σκυλίτση, ᾿Αλεξάνδρου Καντακουζηνοῦ, Νικολάου Πολίτη, ᾽Αγγέλου Βλά- χου. Βλάση Γαθριηλίδη, Κλεάνθη Τριανταφύλλου, Ἰωάννη Καμπούρογλου, Δροσίνη, Καμπᾶ, Πα- λαμᾶ καὶ τόσων ἄλλων λογίων τῆς ἐποχῆς περὶ τῆς ἀρχαίας, θυζαντινῆς, δημοτικῆς, λαϊκῆς, ἄνα- τολίτικης καὶ δυτικῆς μουσικῆς καὶ τῶν ἐπιρροῶν τους στὴν τότε σύγχρονη μουσικὴ καὶ πολιτι- στική ζωὴ τῆς Ἑλλάδος. ᾿Απὸ ὅλα τ᾽ ἀνωτέρω ἐλάμθανα μὲν πάρα πολλὰ στοιχεῖα γιὰ τὶς ἔρευνές µου, πλην ὅμως δὲν διέ- Ἢ παρασηµαντική καὶ ἡ μουσικὴ διδασκαλία ᾿Αγαπητὲ κ. Λάμπρου, Μὲ ἀφορμὴ τὰ ἄρθρα στὸ τεῦχος [6] τοῦ «Δαυλοῦ» μὲ τίτλους «Περὶ ᾿Ελληνικῆς καὶ Βυζαντινῆς Μουσικῆς» καὶ «Η ἀπάρνη ση τῆς ἑλληνικῆς παγκόσμιας μουσικῆς ὀρολογί ίας ἀπὸ τοὺς Ρωμιοὺς» τοῦ ἀγαπητοῦμου φίλου Σταύρου Βασ- δέκη θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω τὶς προσωπικές μου ἐνστάσεις καὶ προδληματισμούς, πι- στεύοντας ὅτι θὰ συμδάλω στὸν γόνιμο καὶ ἐποικοδομητικὸ διάλογο ἐ ἐπὶ τοῦ θέματος, ποὺ ἔχει ἀνοιχθῆ στὶς σελίδες τοῦ “Ελληνος «Δαυλοῦ». ᾿Εκτὸς ἀπὸ τὰ διόλιογραφικὰ δεδο- μένα, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιῶ παρακάτω, παραθέτω καὶ ἐμπειρικὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα προέρχονται καὶ ἀπὸ τὴν «κλασσικὴ» μουσική μου μόρφωση, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν ἐμπει- οία μου ὡς λαϊκοῦ (παραδοσιακοῦ) ὀργανοπαίκτη. Ἢ πρώτη ἔνσταση ἀφορᾶ τὴν χρήση καθὼς καὶ τὴν χρησιμότητα τῆς μουσικῆς ση- μειογραφίας ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα μέχρι σήμερα. Πράγματι ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα εἶναι δεδομένη ἡ ἀδυναμία τῆς παρασημαντικῆς νὰ περιγράψει καὶ νὰ καθορίσει ἀπόλυτα τὸ μουσικὸ κείµενο. Ο ᾽Αριστόξενος (375/360 π.Χ.;) στὰ « Αρμονικὰ Στοιχεῖα», ΙΙ 29, 15 γράφει: «οὐ γὰρ ὅτι πέρας τῆς ἁρμονικῆς ἐπιστήμης ἐστὶν ἡ παρασημαντική» [γιατὶ ----- Ὁ»-