ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
251ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2002
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Παναγής Κουταλιανός: Η επιβίωση του ηρωικού ιδεώδους στον Ελληνισμό του 19ου αιώνα — ΜΙΧΟΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Κείμενο φύλλου
Ἡ ἐπιβίωση τοῦ ἡρωικοῦ ἰδεώδους
στὸν Ἑλληνισμὸ τοῦ 19ου αἰῶνα
Μετὰ ἀπὸ πολὺ κόπο καὶ ἀμέτρητες ὧρες ἔρευνας παραδίδουμε στὸ
ἀναγνωστικὸ κοινὸ τοῦ «Δαυλοῦ», ὅ,τι μπορέσαμε νὰ βροῦμε ἀπὸ τὴν
ἀληθινὴ ἱστορία ἑνὸς ἀνθρώπου, ποὺ «κάποιοι» θέλουν νὰ ἀναγάγουν
σὲ μυθολογικὸ πρόσωπο, ἀκολουθώντας τὴν πάγια τακτική:
«...κάθε τι ἑλληνικὸ εἶναι μῦθος, κάθε τι μὴ ἑλληνικό... εἶναι ἱστορία»!
Τὸ πρόσωπο αὐτὸ δὲν εἶναι ἄλλο ἀπὸ τὸν λαϊκὸ ἥρωα Παναγῆ Κουταλιανό,
τὸ ὄνομα τοῦ ὁποίου ἀντηχεῖ στὶς ρεμπέτικες στοές, ὅπου οἱ Ἕλληνες τραγουδοῦν
τὸ:
«...σίδερα μασάει,
τραῖνα σταματάει,
πέτρες ροκανίζει
καὶ βουνὰ γκρεμίζει
ὁ Κουταλιανός»...
Ἡ ἐργασία ποὺ ἀκολουθεῖ εἶναι μιὰ προσπάθεια νὰ ξαναζωντανέψουμε τὸν
θρῦλο τοῦ περίφημου ἐκείνου ἀνδρός, διασῴζοντας ὄχι μόνο ὅ,τι κυκλοφορεῖ
σὰν ἱστορικὴ ἀπόδειξη, ἀλλὰ καὶ καταγράφοντας κάθε ἄλλο στοιχεῖο ποὺ ἔχει
διασωθῆ σὰν παράδοση καὶ ποὺ εἴμαστε σίγουροι ὅτι μὲ μελλοντικὲς ἔρευνες
θὰ ἐπιβεβαιωθῇ.
Τὸ πρόσωπο τοῦ Παναγῆ Κουταλιανοῦ ἀναδύεται μέσα ἀπὸ τὴν ὁμίχλη τῆς σκοτεινῆς περιόδου
1845-1910, ὅπου ἡ πληροφόρηση συναντοῦσε τεράστιες δυσχέρειες καὶ ἡ δημοσιογραφία
παγκοσμίως βρισκόταν σὲ πρωτόγονο ἐπίπεδο. Τὶς ἐρευνητικὲς δυσκολίες ἐπιβάρυνε τὸ γεγονὸς,
ὅτι ὁ Κουταλιανὸς ἔζησε καὶ ἔδρασε κατὰ κύριο λόγο στὴν Ἀμερικανικὴ Ἤπειρο. Καλῶ
λοιπὸν τοὺς ἀναγνῶστες νὰ ἀναρωτηθοῦν γιὰ τὸ μέγεθος τῆς δύναμης ποὺ ἐπεδείκνυε ὁ Παναγῆς,
ἀφοῦ ἡ φήμη του διέσχισε τὸν Ἀτλαντικό, σὲ μιὰ ἐποχὴ ποὺ τὸ τηλέφωνο μόλις εἶχε ἀνακαλυφθῆ.
Γιὰ τὴ ζωή του ἐλάχιστα καταφέραμε νὰ μάθουμε μέσα ἀπὸ τὶς σελίδες ἐγκυκλοπαιδειῶν,
γι’ αὐτὸ ἀρχίσαμε μιὰ ἐπίπονη ἀναζήτηση πληροφοριῶν σὲ ἀρχεῖα παλιῶν ἐφημερίδων
τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ.
Ἀπὸ τὴν Κούταλη στὴ Νότια Ἀμερικὴ
°εννήθηκε στὴ νῆσο Κούταλη (τουρκιστὶ Ἐκινὶκ - ἀντᾶ) μᾶλλον τὴν περίοδο 1840-45. Τὸ
νησάκι αὐτὸ βρίσκεται μεταξὺ τῆς Προκονήσου τοῦ Μαρμαρᾶ καὶ τῆς Ἀφησιᾶς, ἐνῷ ἡ μιά
του ὄχθη σχεδὸν ἀκουμπᾶ στὴν Κυζικινὴ χερσόνησο (ἢ ἀλλιῶς Ἀρκτόνησο). Ἕνας Λατινοαμερικανὸς
μυθιστοριογράφος τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μᾶς κάνει μιὰ ὡραία περιγραφὴ τοῦ
τόπου καταγωγῆς τοῦ Κουταλιανοῦ. «...Ὅσοι ἐταξίδευσαν εἰς Κωνσταντινούπολιν διὰ θαλάσσης
γνωρίζουν, ὅτι μόλις τὸ ἀτμόπλοιον διαπλεύσῃ ὁλόκληρον τὸ ἀπέραντον στενὸν τῶν Δαρδανελλίων
καὶ ἐγκαταλείψῃ ἀριστερά του τὴν Καλλίπολιν, στρέφεται ἐλαφρὰ πρὸς τὰ δεξιὰ καὶ