ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
251ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2002
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Παλιά μου τέχνη — ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΔΑΥΛΟΣ/251, Νοέμβριος 2002
16299
Ἑλλήνων».Ἔτσι τὸ ἔτος 529 μ.X. οἱ περίλαμπρες σχολὲς τῆς Ἀθήνας, τὸ λίκνο
τοῦΔυτικοῦ Πολιτισμοῦ, ἔκλεισαν καὶ παραδόθηκε ἡ ἀνθρωπότητα στὰ σκοτά-
δια τοῦ Μεσαίωνα. Ὁ Μαλάλας ἀναφέρει ὅτι ὁ Ἰουστινιανός:«θεσπίσας πρό-
σταξιν ἔπεμψεν εἰς Ἀθήνας, κελεύσας μηδένα διδάσκειν φιλοσοφίαν μήτε νόμι-
μα ἐξηγεῖσθαι», δηλαδὴ ὅτι ἀπαγορεύτηκε ἡ διδασκαλία τῆς φιλοσοφίας καὶ
τῆς νομικῆς ἐπιστήμης. Καὶ ἄλλος ἀνώνυμος χρονογράφος ἰσχυρίστηκε περί-
που τὸ ἴδιο, γράφοντας ὅτι «ὁ βασιλεὺς Ἰουστινιανὸς πέμψας εἰς Ἀθήνας, ἐκέ-
λευσε μηδένα τολμᾶν διδάσκειν φιλοσοφίαν καὶ ἀστρονομίαν», προσθέτοντας
στὶς ἀπαγορευμένες ἐπιστῆμες καὶ τὴν ἀστρονομία11. Ἑπτὰ φιλόσοφοι τῶν
Ἀθηνῶν, οἱ ὁποῖοι προφανῶς δὲν δέχτηκαν οὔτε τὴ βάφτιση – ποὺ πρόσταζε ὁ
νόμος – ἀκολούθησαν τὸ δρόμο τῆς ἐξορίας καὶ βρῆκαν ἀρχικὰ καταφύγιο στὴν
Περσία τοῦ Χοσρόη. Αὐτοὶ ἦταν:Δαμάσκιος ὁ Σύριος, Σιμπλίκιος ὁ Κίλικας,
Εὐλάμπιος ὁ Φρύγας, Πρισκιανὸς ὁ Λυδός, Ἑρμείας καὶ Διογένης ἀπὸ τὴ Φοι-
νίκη καὶ Ἰσίδωρος ὁ Γαζαῖος. Οὔτε καὶ ἐκεῖ ὅμως ἔμειναν γιὰ πολὺ καιρὸ παρὰ
τὴν προστασία ποὺ τοὺς παρεῖχε ὁ Πέρσης μονάρχης. Ἐπέστρεψαν κρυφὰ στὴν
Εὐρώπη καὶ μετὰ πέρασαν στὴ βόρειο Ἀφρική. Ἐκεῖ ἀποχώρησαν στὴν ἔρημο,
στὴν ὁποία καὶ ἔμειναν μέχρι τὸ θάνατό τους. ὉΠαπαρρηγόπουλος ἀναρωτιέ-
ται ρητορικά: «Τὸ μόνο λοιπὸν ζήτημα εἶναι, ἂν ὁ Ἰουστινιανὸς ἔκανε καλὰ ἢ ὄχι
ὅταν ἐμπόδισε τὴ διδασκαλία ἀπὸ τοὺς Ἐθνικούς. Καὶ ἐμεῖς σήμερα δὲν μπο-
ροῦμε νὰ κατακρίνουμε αὐτὴ τὴν πολιτική του, γιατὶ ποτὲ κανένας ἡγεμόνας δὲν
μπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὑποχρεωμένος νὰ μισθοδοτῇ καὶ νὰ προστατεύῃ ἀνθρώπους,
ποὺ διδάσκουν δόγματα ποὺ ἀνατρέπουν τὴ θρησκεία ποὺ ἐπικρατεῖ καὶ συντε-
λοῦν στὴν ἠθικὴ ἀναταραχὴ τῶν πνευμάτων καὶ στὴν πολιτικὴ ἀναρχία τοῦ κρά-
τους»12.
Μὲ τὸ κλείσιμο τῶν σχολῶν τῆς Ἀθήνας ἔσβησε κάθε σπουδὴ στὴν Ἑλλάδα καὶ
οἱ Ἕλληνες βυθίστηκαν στὴν ἀμάθεια, ἐνῷ οἱ βίαιοι ἐκχριστιανισμοὶ μὲ τὶς ὑπο-
χρεωτικὲς βαφτίσεις συντελοῦσαν καὶ στὸ σβήσιμο τῆς ἐθνικῆς ἑλληνικῆς συ-
νείδησης. Τὸ ὄνομα τῶν Ἑλλήνων ἀφωρίσθηκε ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία ὡς συνώνυ-
μο τοῦ ἀλλόπιστου καὶ τοῦ ἐχθροῦ τοῦ κράτους:«τούτους, λέγω, πάντας ὡς Ἕλλη-
νας δεχόμεθα, ἤτοι ὡς πάντῃ ἀβαπτίστους, διότι αὐτοὶ ἢ τελείως δὲν ἐβαπτί-
σθησαν ἢ ἐβαπτίσθησαν μέν, ὄχι ὅμως ὀρθῶς»13. Ὅποιος δηλαδὴ εἶναι ἀβάπτι-
στος εἶναι Ἕλληνας, ὅποιος δὲ βαπτιστῇ παύει νὰ εἶναι Ἕλληνας καὶ εἶναι Ρω-
μαῖος (Ρωμιὸς), Χριστιανός. Ἔτσι ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέρα στὴ θέση τοῦ ὀνόματος
«Ἕλλην» ἐπιβάλλεται ὡς ἐθνικὸ ὄνομα τὸ Ρωμαῖος, τὸ ὁποῖο ὁ λαὸς πρόφερε
«Ρωμιός». Ἂν καὶ τὸ ἑλληνικὸ ἔθνος δὲν σβήνῃ, ὡστόσο ζῇ πλέον ὑπὸ τὸ θεο-
κρατικὸ ρωμαϊκὸ καθεστὼς τῆς πνευματικῆς καὶ ἐθνικῆς δουλείας. Καὶ ὅπως
ἐπισημαίνει ὁ Παπαρρηγόπουλος: «Ὁ ἴδιος ὁ λαὸς δὲν τόλμησε νὰ διατηρήσῃ
τὸ πατροπαράδοτο ὄνομα καὶ οἱ ἴδιοι οἱ κάτοικοι τῶν χωρῶν ποὺ ἀνέκαθεν ἀπο-
11. Τὰ δύο ἀποσπάσματα τῶν χρονογράφων Μαλάλα καὶ Ἀνωνύμου στὸν K. Παπαρρηγόπουλο,
«Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους», τόμος πέμπτος, σελίδα 126.
12. Παπαρρηγόπουλος, «Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους», τόμος πέμπτος, σελίδα 127.
13. «Ἑρμηνεία στὸν Κανόνα Z´ τῆς B´ Οἰκουμενικῆς Συνόδου».